Thái Lan là một đất nước nhiệt đới, vị vậy đây cũng là một trong những nơi trồng, tạo giống và xuất khẩu hoa lan thuộc vào loại lớn nhất thế giới. Các nghệ nhân và các nhà trồng lan chuyên nghiệp tại Thái Lan đã có những bước tiến vượt bậc trong kỹ thuật nuôi trồng, chăm sóc và tạo giống phong lan. Khu vườn lan Bangsai tại Authattya là một trong những nơi thể hiện rõ rệt nhất điều đó. Tạp chí Orchids của Hội hoa lan Mỹ đã có bài giới thiệu khá chi tiết về khu vườn lan độc đáo này.
Khu vườn lan Bangsai với diện tích trồng lan hơn 210 mẫu (84 km2) được trồng xen lẫn với các loài cây nhiệt đới tại một khu vực yên tĩnh gần Khu di sản thế giới UNESSCO Ayutthaya ở Thái Lan. Ông chủ Yudhna Tanavigasit là thành viên của AOS đã tạo ra khu vườn Bangsai này như một trung tâm thử nghiệm hoa lan đồng thời cũng là nơi để du khách tìm hiểu cách dùng hoa lan nhiệt đới trong việc thiết kế vườn cây cảnh. Sau vài năm thành lập giờ đây nơi này đã trở thành một địa điểm tham quan thú vị
CÁC LOÀI LAN ĐẶC TRƯNG
Nổi bật nhất với một khu vực trồng rộng lớn là các loại cây lan dòng Vanda đặc biệt là các loài Mokara và Aranda chọn lọc. Ở đất nước Thái Lan nhiệt đới, phong lan là một mùa vụ mang tính kinh tế cao của các loại hoa cắt cành và cây cảnh lâu năm. Ở vườn Bangsai những giống vô tính tốt nhất của mỗi loại cây lai được trồng trên những phần đất nổi dưới các lá lược có nhiều lông của những cây cọ dừa đuôi cáo của Úc. Những cây nhiệt đới khác có tác dụng cung cấp bóng râm và làm đẹp cảnh quan.
Các loại lan cắt cành của Thái được xuất khẩu trên khắp thế giới đặc biệt là sang Nhật Bản, Châu Âu và Mỹ. Các loại Dendrobium tuyển chọn cũng là những loại lan quan trọng trong thị trường nội địa lẫn xuất khẩu giống như các giống lai dòng Vanda. Khi bạn bước vào bất cứ nhà hàng Thái nào ở nước ngoài bạn đều có thể nhìn thấy các loại lan Dendrobium được nhập khẩu. Phong tục của người Thai dùng hoa lan kết hợp với một số hoa cắt cành khác làm vật thờ cúng trên các bàn thờ Phật ở khắp mọi nơi. Những tràng hoa cầu kỳ gọi là “Puang Malai” được trao cho những khách danh dự hoặc những người người lớn tuổi đáng kính bao giờ cũng có những cành hoa lan với những bông hoa trắng nở rộ., cùng với hoa hồng và hoa nhài thơm ngát. Dendrobium thường được chọn dùng trong vòng hoa Puang Malai vì chúng lâu tàn. Ở Vườn hoa Bangsai có những mô đất đệm dành riêng cho việc thử nhiệm dendrobium với những cách trồng hòa trộn khác nhau. Chu kỳ tưới nước và bón phân theo nhiều kiểu khác nhau cũng là một trong những đề tài nghiên cứu khác nữa của ông chủ Yudhna
CÁC LỚP HỌC
Các nhà thiết kế cây cảnh và các chủ vườn hoa lớn thường tham dự các lớp học tại Bangsai Garden. Ngay cả những người trồng hoa nghiệp dư cũng được chào đón tham gia các lớp học thực hành trục tiếp trên vườn hoa. Những người trồng hoa thương mại ở Thái Lan rất ham tìm hiểu về các giống lan vô tính cao cấp và cách ứng dụng chúng một cách tốt nhất cho việc thiết kế cây cảnh. Những bảng hiệu bằng tiếng Thái hoặc tiếng Anh rất dễ đọc có mặt khăp mọi nơi trong khu vườn giúp cho mọi người dễ dàng ghi chú lại những loại cây nào mình thực sự cảm thấy thích thú. Các thông tin hữu ích khác được ông Yudhna thu thập lại gốm có cả một thư viện sách khổng lồ và các phương tiện kỹ thuật số hiện đại khác liên quan đến phong lan. Cattleyas, alelias và các loại lan thế giới mới khác cũng được trồng ở đây. Bằng cách thử những phương thức khác nhau trong việc trồng trồng Cattleyas trên cây dừa, Yudhna đã biết cách trồng tốt nhất các loài lan này dưới điều kiện khí hậu ấm và ẩm ở Thái Lan. Địa phương Ayutthaya hiếm khi nào đạt được mức giá lạnh vào ban đêm. Nhiệt độ tối thiểu vào mùa đông chỉ ở mức 68 đến 73 độ F (20 đến 23 độ C). Đối với việc trồng lan, sự khác nhau về lượng mưa và nước tưới là những yếu tố phổ biến hơn là điểm rơi nhiệt độ vào ban đêm. Ở những khu vực ấm nóng thuộc miền Trung Thái Lan, hồ điệp phát triển rất tốt nhưng lại ít có hoa vì nhiệt độ ban đêm là quá ấm. Thông thường, những người trồng hoa thương mai ở đây xử lý việc này bằng cách mang những cây sắp có hoa đến những vùng núi cao nơi có khí hậu lạnh về đêm để kích thích hồ điệp nở hoa. Một khi hoa đã nở rộ những cây thật đẹp sẽ được mang ra bán ngay cả ở thủ đô Bangkok khá ẩm ướt.
CHU KỲ TƯỜI
Những loại phong lan trồng ở ngoài trời có thể nhận được tất cả lượng mưa sẵn có. Vườn Bangsai dùng bóng râm từ các cây nhiệt đời, dù một số khu như Dendrobium ở dưới 50% bóng râm, nhưng hầu như tất cả các cây hoa lan đều có thể nhận được lượng mưa. Trong một số tháng như từ tháng 11 đến tháng 4, là mùa có khí hậu khô hơn các thời điểm khác nhưng nhìn chung vẫn có một ít mưa mỗi ngày ở Bangsai. Việc phun sương là một bước quan trọng để đạt được thành công trong cả năm. Hệ thống phun sương bao gồm các bình tưới nước được gắn trên cao và được điều khiển bởi những thợ vườn có tay nghề. Ông Yudhna cho biết việc tưới nước bằng tay đáng tin cậy hơn là sử dụng hệ thống tưới nước điện tử theo thời gian. Các thiết bị tự động phải phụ thuộc vào máy móc và cả việc mất điện. Việc phun sương được thực hiện vào mỗi sáng sớm để tăng độ ẩm. Lúc 10h, các máy phun sương ở phía trên sẽ vận hành trong vòng 5 phút, lúc 3 giờ là 7 phút và cuối cùng vào lúc 5h, chúng sẽ phun trong khoảng 3 phút. Phân bón sẽ được trộn chung với nước tưới.
CATTLEYAS
Việc trồng Cattleya trên các cây cọ dừa là một biện phát rất hấp dẫn chỉ có ở các khu vườn cảnh thuộc vùng nhiệt đới. Tại Bangsai, những thử nghiệm cho thấy rằng cattleya sẽ được hình thành tốt nhất như những phân nhánh trên một khúc rễ cây già. Vào mùa mưa, những cây lan được gắn trên những thân cây hay những gốc cây gỗ cứng cỡ lớn sẽ phát triển tốt nhất. Những cây lan được gắn trên cây thiếu những gốc rễ lớn hoặc được để trong suốt mùa khô sẽ không phát triển được dưới điều kiện nhiệt đới như thế này
DENDROBIUM
Các giống lai Dendrobium được thử nghiệm với những phương pháp trồng khác nhau, bao gồm cả trên vỏ dừa khô, mảnh gạch vở, mẫu than, sỏi đá vôi, cũng như trong chai nước mà không có chất trung gian. Một loại giống lai lớn của Dendrobium phát triển mạnh trên một cây cột bằng bêtông mà không có chất trung gian, nó chỉ nhận những chất phân bón. Nó lớn lên và nở hoa rất tốt với ánh nắng tràn đầy trên cây cột bêtông trong vòng tám năm.
Giống lan miniature dendrobium phát triển tốt trong những vỏ lon nước ngọt chứa đầy nước. Những chiếc lon này được gắn trên các thân cây xung quanh toàn bộ khu vườn. Một số loại cây này phát triển và nở những bông hoa bé tí trong chiếc vỏ lon và chúng được bán tại các cửa hàng nơi rất quen thuộc với trẻ em và những người lớn thích thú với việc trồng hoa lan trong những chiếc lon mà chứa thứ nước uống họ ưa thích. Vì những chiếc lon có thể được treo ở nhiều nơi nên nó rất thích hợp cho những người sống ở căn hộ chung cư khi họ chỉ có mộ chiếc balcon nhỏ hoặc một ô cửa sổ đầy nắng. Sau một vài tháng những cây lan trồng trong vỏ lon sẽ phát triển những rễ mới và chúng sẽ bò ra cặp theo bên ngoài mỗi vỏ lon.
SỰ BẢO VỆ CỦA THẦN LINH
Văn hóa người Thái bao gồm cả việc thờ cúng rất nhều thần thánh bao gồm cả những chúa đất ngày xưa và cả những thần linh tại nơi mà họ đang cư ngụ. Ở Bangsai cả hai loại thần thánh đều được thờ cúng với hai điện thờ đặt trong khu vườn. Theo truyền thống đạo Phật của người Thái, một đền thờ đa diện gọi là San Tai Yai thờ cúng những vị thần xưa kia cai quản vùng đất này. Một ngôi nhà để thờ khác là San Pra Poum nằm trên một khu đất lát gạch là nơi thờ các vị thần đang cai quản khu vực này gồm có cả những vị thần bảo vể cho cây cối và con người. Du khách đến Thái Lan sẽ thấy những ngôi đền thờ thần linh thuộc cả hai loại này ở khắp mọi nơi. Tất cả các khu vực công cộng khác như khách sạn, siêu thị và ngân hàng đầu có các điện thờ này và thường là được trang trí bằng các loại lan Dendrobium và Vanda của Thái.
Theo Orchids tháng 10 năm 2006
|